Rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej wiąże się z entuzjazmem, ale także z koniecznością poniesienia sporych wydatków inwestycyjnych. Wielu przedsiębiorców zastanawia się, czy bez historii finansowej mają szansę na wsparcie ze strony banków. Poniższy poradnik wyjaśnia, jak wygląda rynek usług finansowych dla startupów i jak przygotować się do rozmowy z analitykiem, aby uzyskać niezbędne środki.
Zawartość strony
- 1 Czy kredyt dla nowych firm jest w ogóle możliwy?
- 2 Kiedy można ubiegać się o kredyt dla nowo otwartych firm?
- 3 Jakie kredyty dla nowych firm oferują obecnie banki?
- 4 Gdzie szukać kredytu na nowy biznes? (mBank, PKO BP, Alior, Santander Poska, BNP Paribas i ING)
- 5 Pozostałe źródła finansowania, czyli kredyty na start dla nowych firm i wsparcie rządowe
- 6 Jak zwiększyć swoje szanse na kredyt dla nowych firm?
- 7 Symulacja kosztów kredytu dla nowopowstałych firm
- 8 Kredyt dla nowych firm = szansa na realizacjępomysłu biznesowego
- 9 Najczęściej zadawane pytania o kredyt na nowych firm (FAQ)
- 9.1 1. Czy negatywna historia w BIK przekreśla szanse na kredyt dla nowej firmy?
- 9.2 2. Czy muszę posiadać wkład własny starając się o finansowanie na start?
- 9.3 3. Jak długo czeka się na decyzję kredytową i wypłatę środków?
- 9.4 4. Czy bank sprawdza, na co wydałem pieniądze z kredytu?
- 9.5 5. Co dzieje się z kredytem, jeśli firma upadnie lub zostanie zamknięta?
Czy kredyt dla nowych firm jest w ogóle możliwy?
Odpowiedź na pytanie, czy kredyt dla nowych firm jest w ogóle możliwy, brzmi: tak, ale jest to droga trudniejsza niż w przypadku przedsiębiorstw z wieloletnim stażem. Banki postrzegają podmioty, które dopiero wchodzą na rynek, jako klientów podwyższonego ryzyka. Statystyki pokazują, że spora część nowych biznesów upada w ciągu pierwszych dwóch lat, co sprawia, że instytucje finansowe ostrożnie podchodzą do pożyczania im pieniędzy bez twardych zabezpieczeń.
Niemniej jednak rynek usług bankowych w Polsce dynamicznie się zmienia. Instytucje finansowe coraz częściej dostrzegają potencjał w sektorze MŚP (Małych i Średnich Przedsiębiorstw) i tworzą dedykowane oferty, aby pozyskać klienta na wczesnym etapie jego rozwoju. Oznacza to, że choć procedury mogą być bardziej restrykcyjne, a kwoty niższe, uzyskanie finansowania nie jest misją niemożliwą.
Kluczem do sukcesu jest zrozumienie, że bank nie ocenia nowej firmy na podstawie jej przeszłości (bo jej nie ma), ale na podstawie wiarygodności właściciela oraz potencjału przyszłych zysków. Dlatego też, starając się o finansowanie na samym początku, musisz być przygotowany na wnikliwą weryfikację Twojej prywatnej historii kredytowej oraz przedstawienie solidnego pomysłu na biznes.
Aby zrozumieć podejście banków, warto spojrzeć na czynniki, które analizują przed wydaniem decyzji. W przypadku nowej firmy (startup-u), gdzie brakuje historii finansowej, analityk bierze pod lupę:
Wiarygodność właściciela – Twój prywatny BIK i historia spłat zobowiązań konsumenckich.
Branżę – niektóre sektory (np. transport, gastronomia) są uznawane za bardziej ryzykowne niż inne (np. usługi IT, medycyna).
Zabezpieczenia – czy posiadasz majątek, który może być gwarancją spłaty.
Model biznesowy – realność założeń przyjętych w biznesplanie.
Kiedy można ubiegać się o kredyt dla nowo otwartych firm?
Moment, w którym można złożyć wniosek o kredyt dla nowo otwartych firm, zależy bezpośrednio od polityki ryzyka danego banku oraz rodzaju produktu, jaki Cię interesuje. Standardem rynkowym przez lata było wymaganie minimum 12-miesięcznego stażu działalności, co pozwalało bankowi ocenić sezonowość przychodów i stabilność finansową przedsiębiorstwa na podstawie zamkniętego roku obrachunkowego.
Obecnie jednak konkurencja między bankami sprawiła, że ten okres karencji ulega skróceniu. Wiele instytucji jest gotowych rozmawiać z przedsiębiorcami już po 6, a czasem nawet po 3 miesiącach prowadzenia firmy. Istnieją również oferty specjalne, które nie wymagają żadnego stażu, choć są one zazwyczaj obwarowane dodatkowymi warunkami.
Dla kredytobiorcy, który ma uruchomić swoje własne przedsiębiorstwo bardzo ważne są kwoty, które można w takim kredycie uzyskać. Okazuje się, że może to być nawet 200 tysięcy złotych, jednak przy wysokich stawkach bank wymaga zazwyczaj jakiegoś rodzaju zabezpieczenia.
Rynek dzieli się na trzy główne etapy dostępności finansowania:
Od 1. dnia działalności – oferta ograniczona, kwoty zazwyczaj niższe (do 20-30 tys. zł), często wymagane poręczenie lub gwarancja BGK.
Po 6-12 miesiącach – okres przejściowy; bank widzi już pierwsze przepływy na koncie, oferta staje się szersza.
Po 12-24 miesiącach – pełen dostęp do oferty rynkowej, w tym dużych kredytów inwestycyjnych bez dodatkowych obostrzeń.
Czytaj również: Dotacja z Urzędu Pracy
Kredyt dla nowych firm od pierwszego dnia działalności – warunki i ograniczenia
Uzyskanie produktu takiego jak kredyt dla nowych firm od pierwszego dnia działalności jest najbardziej wymagającym scenariuszem, ale wykonalnym w specyficznych okolicznościach. Tego typu finansowanie jest zazwyczaj limitowane kwotowo – banki rzadko decydują się na pożyczenie dużych sum (np. powyżej 20-30 tys. zł) podmiotowi, który dopiero został zarejestrowany w CEIDG i nie wystawił jeszcze żadnej faktury.
Jeśli wykonujesz jedną z poniższych profesji, Twoje szanse na kredyt na start (nawet do wysokich kwot rzędu 200 tys. zł) są bardzo wysoke:
Lekarz / Stomatolog / Weterynarz
Adwokat / Radca prawny / Notariusz
Architekt
Biegły rewident / Doradca podatkowy
Tłumacz przysięgły
Dla pozostałych branż finansowanie na start często ogranicza się do limitu w rachunku lub karty kredytowej, a kwoty rzadko przekraczają 20 000 – 30 000 zł bez twardego zabezpieczenia hipotecznego. Bez takich twardych zabezpieczeń, kredyt na start (tzw. start-up) może być droższy niż standardowa oferta, ze względu na wliczoną w marżę premię za ryzyko.
Jak zmienia się oferta banku po 6 i 12 miesiącach prowadzenia biznesu?
Zdolność kredytowa i dostępność ofert zmieniają się diametralnie wraz z upływem czasu, a po 6 i 12 miesiącach prowadzenia biznesu banki patrzą na przedsiębiorcę zupełnie inaczej. Pół roku regularnych wpływów na konto firmowe, terminowe opłacanie składek ZUS i podatków to dla analityka sygnał, że firma przetrwała najtrudniejszy okres „niemowlęcy”. W tym momencie otwierają się drzwi do wyższych limitów kredytowych i procedur uproszczonych (tzw. kredyt na oświadczenie o dochodach).
Po upływie pełnych 12 miesięcy firma staje się dla banku standardowym klientem. Wówczas można ubiegać się o niemal każdy rodzaj finansowania na warunkach rynkowych, bez „karnej” marży dla start-upów. Historia rachunku i wyniki finansowe (PIT/CIT) stają się główną podstawą oceny, a nie prognozy czy zabezpieczenia majątkowe. To najlepszy moment na staranie się o większe kwoty na rozwój.
Dostępność produktów w zależności od stażu firmy
| Rodzaj produktu | Od 1. dnia działalności | Po 6 miesiącach | Po 12 miesiącach |
| Limit w koncie | Dostępny (niskie kwoty) | Dostępny (średnie kwoty) | Pełna oferta |
| Kredyt gotówkowy | Trudno dostępny / Limitowany | Dostępny | Pełna oferta |
| Kredyt inwestycyjny | Tylko z wkładem własnym / Zabezpieczeniem | Dostępny | Pełna oferta |
| Leasing operacyjny | Łatwo dostępny (często z wyższą wpłatą własną) | Łatwo dostępny | Łatwo dostępny (niska wpłata własna) |
Sprawdź również: Źródła finansowania działalności gospodarczej
Jakie kredyty dla nowych firm oferują obecnie banki?
Analizując, jakie kredyty dla nowych firm znajdują się w aktualnych ofertach, warto zauważyć, że banki dzielą swoje produkty ze względu na cel przeznaczenia środków. Dla początkującego przedsiębiorcy kluczowe jest rozróżnienie, czy potrzebuje pieniędzy na bieżące opłaty, czy na zakup konkretnych narzędzi pracy. Wybór odpowiedniego produktu zwiększa szansę na pozytywną decyzję kredytową, ponieważ bank widzi spójność między potrzebą a wnioskowanym rozwiązaniem.
Nie każda forma finansowania jest dostępna od razu. Produkty gotówkowe na dowolny cel są najtrudniejsze do uzyskania. Zdecydowanie łatwiej o finansowanie celowe, gdzie bank wie, na co zostaną wydane pieniądze, i może się na tym przedmiocie zabezpieczyć (np. przewłaszczenie na maszynie). Poniżej omawiamy dwa najpopularniejsze typy kredytów dostępnych dla młodych firm.
Gdzie szukać kredytu na nowy biznes? (mBank, PKO BP, Alior, Santander Poska, BNP Paribas i ING)
Analizując dostępne na rynku opcje, warto przyjrzeć się podejściu największych graczy, ponieważ ich oferta dla startupów jest zróżnicowana.
mBank słynie z przyjaznego nastawienia do nowych firm, oferując tzw. limit na start. Jest to propozycja, w której decyzja kredytowa często zapada przy otwieraniu rachunku firmowego, a bank bazuje na historii prywatnej przedsiębiorcy. Z kolei PKO Bank Polski mocno stawia na wsparcie programami gwarancyjnymi. Nowe firmy mogą tam liczyć na „Pożyczkę na Start”, która jest zabezpieczona gwarancją de minimis z BGK, co pozwala na uzyskanie finansowania nawet bez własnego majątku do zastawienia.
Ciekawą propozycję posiada Alior Bank, który często pozycjonuje się jako instytucja dla przedsiębiorczych i akceptuje wyższe ryzyko. Oferuje finansowanie na start, często wymagając biznesplanu, ale w zamian udostępniając środki zarówno na cele obrotowe, jak i inwestycyjne. Santander Bank Polska oraz BNP Paribas posiadają w ofercie kredyty dla nowych firm, jednak często kładą większy nacisk na finansowanie celowe lub leasing, a pełna paleta produktów kredytowych otwiera się u nich szerzej po 12 miesiącach działalności lub dla konkretnych grup profesjonalistów.
Warto również wspomnieć o ING Banku Śląskim, który choć w zakresie kredytów gotówkowych bywa konserwatywny (preferując firmy ze stażem), to posiada jedną z najbardziej przystępnych ofert leasingowych dla nowych firm (ING Lease). Często łatwiej tam uzyskać finansowanie samochodu czy maszyny w formie leasingu od pierwszego dnia działalności, niż otrzymać gotówkę do ręki.

Kredyt obrotowy dla nowych firm – sposób na zachowanie płynności finansowej
Najczęściej poszukiwanym produktem jest kredyt obrotowy dla nowych firm, który służy do finansowania bieżącej działalności, takiej jak zakup towaru, opłacenie czynszu czy uregulowanie faktur kontrahentów. Działa on zazwyczaj jako limit w rachunku bieżącym (odnawialny debet). Jest to idealne rozwiązanie w branżach, gdzie występuje odroczony termin płatności – firma wystawia fakturę, ale pieniądze otrzymuje dopiero po 30 lub 60 dniach, a w międzyczasie musi ponosić koszty.
Dla banku udzielenie kredytu obrotowego nowej firmie jest ryzykowne, dlatego na początku przyznawane limity są niewysokie. Często bank wymaga, aby przedsiębiorca przeniósł do niego swoje rozliczenia i zapewnił określone wpływy na konto. Zaletą tego rozwiązania jest to, że odsetki płaci się tylko od wykorzystanej kwoty, a nie od całego przyznanego limitu, co czyni ten produkt elastycznym i stosunkowo tanim w obsłudze przy krótkoterminowych brakach gotówki.
Kredyt inwestycyjny dla nowych firm – finansowanie środków trwałych i rozwoju
Gdy celem jest zakup majątku trwałego, właściwym rozwiązaniem będzie kredyt inwestycyjny dla nowych firm. Środki z tego kredytu można przeznaczyć na zakup maszyn, urządzeń, floty samochodowej, sprzętu IT, a w późniejszym etapie nawet nieruchomości biurowych czy magazynowych. Jest to zobowiązanie długoterminowe, rozłożone na wiele lat, co pozwala dopasować ratę do przewidywanych zysków generowanych przez nową inwestycję.
W przypadku nowych firm kredyt inwestycyjny niemal zawsze wymaga wkładu własnego (zazwyczaj od 10% do 20% wartości inwestycji). Bank chce widzieć, że przedsiębiorca również angażuje własny kapitał w przedsięwzięcie, co zwiększa motywację do sukcesu projektu. Dodatkowo przedmiot zakupu (np. maszyna produkcyjna) staje się zabezpieczeniem kredytu, co sprawia, że banki chętniej udzielają tego typu finansowania niż zwykłej pożyczki gotówkowej.
Pozostałe źródła finansowania, czyli kredyty na start dla nowych firm i wsparcie rządowe
Poza ofertą komercyjną banków, na rynku istnieją także preferencyjne kredyty na start dla nowych firm, które są wspierane przez instytucje państwowe lub środki unijne. Są one zaprojektowane specjalnie po to, by niwelować barierę braku historii kredytowej i braku zabezpieczeń, z którą zderzają się początkujący przedsiębiorcy. Często to właśnie te instrumenty są jedyną szansą na pozyskanie kapitału dla osób bezrobotnych zakładających działalność lub dla firm z regionów o wysokim bezrobociu.
Wsparcie to zazwyczaj nie polega na rozdawaniu pieniędzy, ale na udzielaniu pożyczek na warunkach znacznie korzystniejszych niż rynkowe. Może to oznaczać niższe oprocentowanie, brak prowizji, długi okres karencji w spłacie kapitału (np. przez pierwszy rok płacisz tylko odsetki) lub łagodniejsze wymogi dotyczące zabezpieczeń. Warto szukać takich ofert w bankach współpracujących z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK).
Czytaj również: Anioły Biznesu – kim są, jak działają, gdzie ich szukać?
Czy łatwo uzyskać kredyt dla nowych firm z Unii Europejskiej?
Wiele osób pyta, czy łatwo uzyskać kredyt dla nowych firm z Unii Europejskiej, myląc go często z bezzwrotnymi dotacjami. W rzeczywistości chodzi tu o zwrotne instrumenty finansowe (pożyczki unijne), dystrybuowane przez pośredników finansowych w poszczególnych województwach. Uzyskanie takiego wsparcia jest zazwyczaj łatwiejsze niż kredytu w banku komercyjnym, ponieważ głównym celem tych funduszy jest stymulowanie przedsiębiorczości, a nie tylko wypracowanie zysku dla banku.
Procedura wnioskowania o środki unijne jest sformalizowana i wymaga przygotowania dobrej dokumentacji, ale analitycy oceniający wniosek patrzą na pomysł bardziej przychylnym okiem. Oprocentowanie takich pożyczek jest często stałe i bardzo niskie (nawet poniżej inflacji). Środki te można przeznaczyć na szeroki katalog wydatków inwestycyjnych i obrotowych, co czyni je niezwykle atrakcyjną alternatywą dla drogich kredytów bankowych czy limitów w koncie.
Pożyczki w ramach programów wsparcia (np. Wsparcie w starcie)
Jednym z najważniejszych programów krajowych są pożyczki w ramach programów wsparcia, takich jak popularne „Wsparcie w starcie” realizowane przez BGK. Program ten skierowany jest m.in. do studentów ostatniego roku, absolwentów, osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy oraz opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy chcą założyć własną firmę.
Zalety tego rozwiązania są trudne do przebicia przez jakikolwiek bank komercyjny. Przedsiębiorca może liczyć na bardzo długi okres spłaty (nawet do 7 lat), karencję w spłacie kapitału do 12 miesięcy oraz symboliczne oprocentowanie. Co więcej, program oferuje nie tylko finansowanie, ale często także pakiet szkoleń i doradztwa, co pomaga młodym przedsiębiorcom uniknąć podstawowych błędów w zarządzaniu firmą na początku drogi.

Jak zwiększyć swoje szanse na kredyt dla nowych firm?
Aby realnie myśleć o finansowaniu, trzeba wiedzieć, jak zwiększyć swoje szanse na kredyt dla nowych firm jeszcze przed złożeniem wniosku. Banki działają według algorytmów i procedur, a odpowiednie przygotowanie się do nich może zadecydować o „być albo nie być” Twojego biznesu. W przypadku braku historii firmy, bank „prześwietla” osobę przedsiębiorcy – jego wiarygodność staje się wiarygodnością firmy.
Dlatego proces starania się o kredyt warto zacząć nie od wizyty w banku, ale od uporządkowania własnych finansów. Nawet najlepszy pomysł biznesowy może zostać odrzucony, jeśli analityk znajdzie w systemach informacje o niespłaconych mandatach, zaległościach w rachunkach za telefon czy opóźnieniach w spłacie prywatnych kart kredytowych właściciela firmy.
Budowanie historii kredytowej właściciela (BIK)
Kluczowym elementem weryfikacji jest budowanie pozytywnej historii kredytowej właściciela w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), majątek firmowy i prywatny przenikają się. Dla banku przedsiębiorca z czystą kartą w BIK (lub co gorsza – z negatywnymi wpisami) jest dużą niewiadomą.
Jeżeli planujesz otwarcie firmy i wzięcie kredytu, zadbaj o swoją historię z wyprzedzeniem. Jeśli spłacasz prywatne kredyty hipoteczne lub gotówkowe, rób to terminowo. Jeżeli nigdy nic nie brałeś na raty, warto rozważyć zakup drobnego sprzętu AGD/RTV na raty 0% i spłacenie ich zgodnie z harmonogramem. Taka aktywność buduje tzw. scoring, czyli ocenę punktową. Wysoki scoring prywatny jest dla banku sygnałem, że jesteś osobą rzetelną, co znacznie zwiększa prawdopodobieństwo przyznania kredytu firmowego na start.
Znaczenie biznesplanu i zabezpieczeń majątkowych
Równie istotne jest znaczenie biznesplanu i zabezpieczeń majątkowych, które przedstawisz bankowi. Dla nowej firmy biznesplan nie jest tylko dokumentem formalnym – to dowód na to, że przeanalizowałeś rynek, konkurencję i policzyłeś koszty. Profesjonalnie przygotowany plan finansowy, zawierający realistyczne prognozy przychodów, buduje Twój wizerunek jako świadomego przedsiębiorcy w oczach analityka.
Jeśli Twoja zdolność kredytowa jest na granicy, „asem w rękawie” mogą okazać się zabezpieczenia. Banki chętniej udzielą kredytu, jeśli zabezpieczysz go na nieruchomości (nawet prywatnej), samochodzie lub przedstawisz poręczenie innej osoby (lub innej firmy). Warto również zapytać o gwarancje de minimis z BGK – jest to forma zabezpieczenia spłaty kredytu oferowana przez państwo, która często zastępuje wymóg posiadania własnego majątku do zastawienia.
(RRSO) i upewnić się, że Twoja marża pozwoli na terminową obsługę długu.
Przeczytaj również: Jak otworzyć własny biznes bez pieniędzy?
Symulacja kosztów kredytu dla nowopowstałych firm
Wybór źródła finansowania powinien opierać się na chłodnej kalkulacji. Poniższa tabela obrazuje szacunkowe różnice w kosztach między standardowym kredytem w banku a preferencyjną pożyczką wspieraną środkami publicznymi (dla kwoty 20 000 zł spłacanej przez 2 lata).
Tabela: Szacunkowe porównanie kosztów
| Parametr | Kredyt komercyjny w banku | Pożyczka „Wsparcie w starcie” / Unijna |
| Oprocentowanie | Rynkowe (ok. 10-14%) | Preferencyjne (ok. 1-2,5%) |
| Prowizja | Zazwyczaj od 2% do 5% | 0% |
| Szacunkowy całkowity koszt | ok. 3000 – 4500 zł | ok. 500 – 1000 zł |
Kredyt dla nowych firm = szansa na realizację
pomysłu biznesowego
Wybierając źródło pieniędzy, warto na chłodno przeanalizować, który rodzaj finansowania wybrać na początek, aby nie obciążyć nadmiernie budżetu młodej firmy. Kredyt bankowy to zobowiązanie, które trzeba spłacać niezależnie od tego, czy firma zarabia, czy przynosi straty. Dlatego dla wielu początkujących przedsiębiorców bezpieczniejszą opcją mogą być pożyczki unijne lub programy typu „Wsparcie w starcie” ze względu na niskie koszty i karencję.
Jeśli jednak potrzebujesz szybkiego dostępu do gotówki na bieżące wydatki, limit w koncie (kredyt obrotowy) będzie najwygodniejszy. Z kolei przy zakupie sprzętu czy pojazdów warto porównać kredyt inwestycyjny z leasingiem, który dla nowych firm jest zazwyczaj łatwiej dostępny i prostszy w procedowaniu. Pamiętaj, aby przed podpisaniem umowy dokładnie przeliczyć całkowity koszt kredytu
Najczęściej zadawane pytania o kredyt na nowych firm (FAQ)
1. Czy negatywna historia w BIK przekreśla szanse na kredyt dla nowej firmy?
W przypadku banków komercyjnych – zazwyczaj tak. Banki traktują historię kredytową właściciela jako główny wyznacznik rzetelności nowej firmy. Jeśli masz niespłacone długi lub znaczne opóźnienia widoczne w BIK, wniosek zostanie najprawdopodobniej odrzucony automatycznie. W takiej sytuacji alternatywą mogą być pożyczki z funduszy regionalnych lub firm pozabankowych, które czasem stosują łagodniejsze kryteria oceny, choć mogą być droższe.
2. Czy muszę posiadać wkład własny starając się o finansowanie na start?
To zależy od rodzaju produktu. W przypadku kredytów obrotowych (limit w koncie) czy gotówkowych na dowolny cel, wkład własny zazwyczaj nie jest wymagany. Sytuacja wygląda inaczej przy kredytach inwestycyjnych (np. na zakup maszyn czy nieruchomości) oraz przy leasingu. Tutaj banki i firmy leasingowe zazwyczaj wymagają zaangażowania własnego kapitału na poziomie od 10% do 20% wartości przedmiotu inwestycji.
3. Jak długo czeka się na decyzję kredytową i wypłatę środków?
Czas oczekiwania jest bardzo zróżnicowany. W przypadku prostych limitów w koncie oferowanych przez bank, w którym masz już rachunek, decyzja może zapaść w ciągu 24 godzin (a czasem nawet online w kilka minut). Przy kredytach inwestycyjnych procedura może trwać od 2 do 4 tygodni. Najdłużej, bo nawet kilka miesięcy, może trwać proces pozyskiwania preferencyjnych pożyczek unijnych ze względu na rozbudowaną biurokrację.
4. Czy bank sprawdza, na co wydałem pieniądze z kredytu?
Tak, jeśli jest to kredyt celowy (np. inwestycyjny lub unijny). Wtedy musisz przedstawić faktury zakupu potwierdzające, że środki zostały wydane zgodnie z umową. W przypadku kredytu obrotowego w rachunku bieżącym lub kredytu gotówkowego „na dowolny cel firmowy”, bank zazwyczaj nie weryfikuje szczegółowo każdej wydanej złotówki, pod warunkiem, że wydatki są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
5. Co dzieje się z kredytem, jeśli firma upadnie lub zostanie zamknięta?
W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) nie ma rozdzielności majątkowej między firmą a właścicielem. Oznacza to, że zamknięcie firmy nie anuluje długu. Kredyt staje się wówczas prywatnym zobowiązaniem osoby fizycznej i musi zostać spłacony z majątku osobistego, zgodnie z harmonogramem lub w trybie natychmiastowym (zależnie od zapisów w umowie).
